Рамазан айынын мааниси жана фазилеттери

Ыйык Рамазан айы – мусулман дүйнөсүндөгү эң ыйык, берекелүү жана руханий жактан байыткан айлардын бири. Бул айда мусулмандардын жүрөгү тилекке, ийим-ишке жана тообого багытталат. Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы (Муфтият) тарабынан 2026-жылкы Рамазан айынын биринчи күнү 19-февралда деп бекитилген. Мындан улам биз бул жолу Муфтияттын Жалал-Абад  облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн орун басары Арпидин Жороев жана Манас шаарындагы «Мээрим» клиникасынын жетекчиси Гүлбарчын Рахманова менен маектешип, Рамазанга даярдануунун диний жана медициналык маанилүүлүгүн талдап чыктык.

Рамазан айынын мааниси жана фазилеттери

Арпидин Жороев, облустук казыяттын өкүлү:

— Рамазан – Алла Тааладан болгон ырайым жана инсандарды руханий тазаланууга айландырган ай. Бул айда инсандар үчүн тозоктун эшиги жабылып, бейиштин эшиги ачылат, аны менен бирге шайтандар кишенделет,  күнөлөр  кечирилет, ибадаттар көбөйтүлөт жана Алла Тааланын ыраазычылыгына умтулуу күчөтүлөт.
Исламга ылайык, орозо – беш пайгамбардык милдеттин бири. Ал мусулмандардын туюмдуулугун арттырат, сабырдуулукту чыңдайт жана жакшылыкка үндөйт.
Рамазан – күнөөсүздүккө, кечиримдүүлүккө жана кайрымдуулукка басым жасаган ай. Бул айда курмандык кылып ибадаттоо адамдын жүрөгүн таза, көз карашын ойлуу кылып, коомдогу ынтымакты бекемдейт.
Саналуу күндөрдөн кийин жергебизге ыйык заман айы кирип келет, мындан улам адамдар күнү бою ачка жүрүп гана орозо кармадым дебей, чын жүрөгү менен күнөөлөрүнүн кечирилишин суранса күнөөлөр кечирилет. Бул айда ачка жүрүп гана орозо кармабай ниетти түздөп, колду, көздү эң негизгиси чыдамдуу болуп написти да башкара билишибиз керек.Ошондо гана биз мусулманчылыктын 5 парзын сактаган болобуз.

Ислам шариаты боюнча орозо төмөнкү негизги эрежелер менен жүргүзүлөт:
- Орозо таң алдынан башталып, күн батканга чейин улантылат.

- Ниет: Орозо күнүнө жүрөктөн ниет  кылуу – орозонун негизги шарты.
Биз орозо кармоонун адам саламаттыгына тийгизген пайдасы тууралуу, медицианалык көз караш менен алганда кандай пайдасы бар экенин «Мээрим» клиникасынын жетекчиси Гүлбарчын Рахмановадан сурап көрдүк. 

— Орозо денени физиологиялык жактан тазалайт. Жашоо режимин өзгөртүп, оор сезимдерди жумшартат жана организмдин көп системаларын стимулдайт.
Изилдөөлөр көрсөткөндөй орозодо ада ачка жүрсө 
* Кардиологиялык системаны бекемдейт — кан басымды жана холестеринди жакшыртат.
* Метаболизмди жөнгө салат — калыбына келтирет, семирүүнүн алдын алат.
* Инсулинге сезгичтикти жакшыртат — кант диабетине каршы профилактикадай иштейт.

Эми буларга кеңири токтолуп өтөйүн. 
Рамазан орозосунда организм күн ортосунда тамак-аштан жана сууда тыйылганда, дене энергия үчүн сакталган гликогенден  анча-мынча пайдаланууга өтөт. Бул процесс инсулин сезгичтигин жакшыртат, кан шекерин башкарууга жардам берет жана кээ бир диабетик бейтаптарда кан шекеринин деңгээли төмөндөшүнө өбөлгө түзөт. Бул таасирди илимий изилдөөлөр да колдойт. 
- Орозо учурда тотал холестерин, LDL («жаман» холестерин) жана триглицериддердин деңгээли төмөндөп, HDL («жакшы» холестерин) деңгээли көтөрүлөт — бул жүрөк-кан тамырлар системасына  пайдалуу.
- Рамазан орозосу учурунда денеде сезгичтиги жогорулап, гиперинсулинемиянын алдын алат.  Мындай эффект диабеттик жана жүрөк ооруларына каршы профилактика катары бааланат.

-Орозо учурунда адам организминде  автофагия деген процесс активдешет — бул бузулган же эски клеткалык компоненттерди бөлүп чыгарып, калдыктарды тазалоо механизми. Бул процесстин активдеши менен клеткалар жаңыртат, стресске туруштук берет жана жалпы дене өсүмдүүлүгүн жакшыртат.
-  Рамазан оозосу депрессия, тынчсыздануу жана стресс симптомдорун азайтат, жана көпчүлүк катышуучуларда психологиялык жактан жакшыруунун белгиси байкалган. Бул, айрыкча, коомдук жана руханий байланыштарга бай ай болгондуктан, социалдык колдоо менен байланыштуу.
- Бирок, ден-соолугу начар адам, жүрөк-кан тамыр ооруларын, кант диабети менен жабыркаган жарандар орозо кармоодон мурда ак халатчандарга кайрылуусу абзел. 
Орозо туура өткөрүлсө – бул физикалык жана руханий жакшылык, бирок туура эмес режим – ден-соолукка терс таасирлерди алып келиши мүмкүн.